W ramach konkursu Fundusz Naturalnej Energii zgłoszono 50 projektów, a 20 najlepszych pomysłów zostało nagrodzonych grantami przyznanymi na ich wdrożenie. Do zwycięskich projektów należą:

Zwycięskie projekty to:

1. „Grupy patrolowe” – projekt zgłoszony przez Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Nowogardzie

W ramach projektu przeprowadzono warsztat przyrodnicze o następującej tematyce:

  • "Środowisko naturalne naszej okolicy”,
  • „Troska o czystość środowiska, które nas otacza",
  • pokaz filmu „Sarni Las”,
  • spotkanie z panią Podinspektor Ochrony Środowiska z Urzędu Miasta,
  • wycieczka przyrodnicza do ogrodu w Dobrzycy "Hortulus”.

Wszystkich uczestników projektu podzielono na patrole, a każdy z nich miał do wykonania zadanie wynikające ze specyficznych możliwości danego terenu.

Patrol "Strażnicy Sarniego Lasu" opiekował się zwierzętami żyjącymi w Sarnim Lesie, dokarmiał je i usuwał wnyki. Do współpracy patrol zaprosił Koło Łowieckie „RYŚ”.

Patrol "Grabin" pracował nad rzeką Wołczenicą. Patrol prowadził obserwację ryb i opisał występujące gatunki  oraz przeprowadził badanie wody. Patrol do współpracy zaprosił Ligę Ochrony Przyrody.

Patrol "Błotno" zasadził sadzonki drzew na terenie wyznaczonym przez Nadleśnictwo Nowogard w Płotkowie oraz zbudował kompostownik obok nasadzonych drzew. Ten patrol do współpracy zaprosił Nadleśnictwo Nowogard.

Patrol "Bochlin"
 obserwował bobry oraz lokalne zmiany środowiska przyrodniczego wywołane ich działalnością. Dodatkowo patrol sprzątał teren leśny w Bochlinie i chronił drzewa przed bobrami. Z przeprowadzonych działań wykonano album. Ten patrol do współpracy zaprosił Koło Łowieckie "LIS”.

Patrol "Czermnica" opiekował się ptakami dziko żyjącymi i chronił ich lęgowiska. Patrol wykonał i rozwiesił 4 karmniki oraz budki lęgowe, a także zajmował się dokarmianiem ptaków. Działania tego patrolu również udokumentowano w albumie. Patrol do wspótpracy zaprosił ornitologa z Nowogardu. 

2. „Wyleczmy kasztanowce” – projekt zgłoszony przez Zespół Szkół w Lubianie

Założeniem projektu jest cykliczna opieka nad kasztanowcami i ich ochrona przed szrotówkiem kasztanowcowiaczkiem. Projekt został podzielony na dwa etapy. Pierwszy z nich obejmuje działania związane z przekazaniem informacji edukacyjnych. Drugą częścią projektu były działania praktyczne związane z ochroną kasztanowców. 

3. „Ścieżka dydaktyczna” – projekt zgłoszony przez Szkołę Podstawową w Czaplinku.

Ideą projektu jest edukacja przyrodnicza opierająca się na podnoszeniu świadomości ekologicznej oraz odpowiedzialności za stan środowiska naturalnego wśród dzieci i młodzieży. W ramach projektu stworzona została ścieżka dydaktyczna w parku zieleni wokół szkoły, która jest uzupełnieniem lekcji przyrody.

4. „Świat czeka na eko-człowieka” – projekt zgłoszony przez Szkołę Podstawową im. Janusza Korczaka w Gostomi

Realizacja projektu podnosi świadomość ekologiczną dzieci, rodziców i mieszkańców wsi Gostomia oraz wyrabia nawyk segregacji odpadów poprzez m. in., zbiórkę makulatury, baterii i plastikowych nakrętek oraz przeprowadzenie akcji edukacyjnych, w tym:

1. "Bądź nowoczesny, bądź eko" - w ramach akcji:

  • zrealizowano program "Gostoniskie Ekoludki”- czyli jak żyć, aby nie szkodzić środowisku? Podczas zajęć mali ekolodzy zapoznali się z niebezpieczeństwami zagrażającymi Ziemi,
  • wydrukowano i rozdystrybuowano Eko-ulotkę skierowana do mieszkańców wsi z prośbą o segregację odpadów organicznych,
  • wydrukowano i rozdystrybuowano Poradnik ekologiczny dla uczniów i mieszkańców wsi o bioodpadach,
  • ustawiono Eko-szafę przy głównym wejściu do szkoły, aby segregacja odpadów stała się nawykiem szkolnej społeczności.

2. „Robimy porządki na strychu i w piwnicy” - zbiórka makulatury, baterii i nakrętek plastikowych, podczas której zebrano 2,3 tony makulatury, 57 kg baterii i 8 worków nakrętek plastikowych.

3. „W niedzielę po kościele” - wręczenie mieszkańcom wsi ekologicznych toreb oraz pokazanie prezentacji „Reklamówce mówimy NIE!”.

4. „Zieloną ścieżką” - dzieci odwiedziły firmę zajmującą się kompleksowymi usługami w zakresie gospodarki odpadami oraz Ośrodek Edukacji Przyrodniczo-Leśnej i Ekologicznej „Morzycówka” w Nadleśnictwie Wałcz, a także zbudowały wzorcowy kompostownik przy szkole.

5. „Eko - Familiada”, w ramach której odbyły się warsztaty plastyczne oraz wykonane zostały eko-prezenty, eko-karty, eko-ozdoby i eko-opakowania świąteczne, wydano specjalną gazetkę szkolną „Eko-szkoleś”, a także zorganizowano festyn rodzinny „Moja rodzinka - eko-rodzinka, czyli ekologiczne potyczki wiejskiej rodzinki".

5. „Żyj energicznie, lecz ekonomicznie” – projekt zgłoszony przez Szkołę Podstawową nr 2 im. prof. dr W. Szafera w Wapnicy.

Podczas realizacji projektu „Żyje energicznie, lecz ekonomicznie” zrealizowano następujące działania:

1. powstała strona internetowa www.sp2wapnica.pl, na której zamieszczano aktualne informacje o kolejnych działaniach i stanie realizacji projektu,

2. zakupiono pomoce dydaktyczne wykorzystane podczas zajęć na temat oszczędzania energii,

3. zorganizowano Ekologiczny Dzień Patrona, podczas którego miała miejsce zbiórka surowców wtórnych połączona z rozprowadzaniem materiałów edukacyjnych dotyczących tematu projektu oraz prezentacją dotychczasowych działań,

4. przeprowadzono i wyłoniono zwycięzców szkolnego konkursu na plakat o oszczędzaniu energii, w którym nagrodami były radia i samochody na baterie słoneczne,

5. zorganizowano wycieczkę do Ogrodu Dendrologicznego w Przelewicach, gdzie oprócz zwiedzania ogrodu i oranżerii dzieci wzięły udział w warsztatach na temat oszczędzania energii, podczas których sprawdzano jak 200 lat temu w naszej okolicy żyli ludzie i czy rozsądnie gospodarowali energią. Przeprowadzono doświadczenia sprawdzające właściwości izolacyjne materiałów i próbowano odpowiedzieć na pytanie czy obecnie mądrze korzystamy z energii i co można zrobić by ją oszczędzać,

6. zakupiono 25 żarówek typu LED. Dzięki temu wymieniono wszystkie żarówki starego typu w szkole - wymieniono 9 żarówek 60 W na żarówki 9 W i 14 żarówek 40 W na 6,5 W, co zmniejszyło zużycie energii pochodzącej z oświetlenia o 85%,

7. zamontowano 20 perlatorów na krany (szacuje się, że zużycie wody w kranach zmniejszy się o ok. 30%),

8. zakupiono specjalne pojemniki do selektywnej zbiórki odpadów. Pojemniki wręczono na apelu z okazji Sprzątania Świata – każda klasa otrzymała kosz TRIO, do którego będą trafiały posegregowane odpady. EKOSZAFKI trafiły na korytarze szkolne,

9. przeprowadzono 24 godziny zajęć warsztatowych z uczniami szkoły na temat oszczędzania energii. 

W ramach II edycji konkursu Fundusz Naturalnej Energii zgłoszono dziewiętnaście projektów, a trzynaście najlepszych pomysłów zostało nagrodzonych grantami finansowymi przeznaczonymi na ich wdrożenie. Poniżej lista zwycięskich projektów.

Województwo dolnośląskie: 

1. „Kraina pachnicy” – projekt zgłoszony przez Stowarzyszenie Trójrzecze.

W ramach projektu stworzono PachnicoEkipę. Celem prac Ekipy była inwentaryzacja obszarów leśnych i parkowych na terenie Bolesławca pod kątem występowania pachnicy dębowej. Efektem prac PachnicoEkipy było stworzenie „Planu objęcia ochroną stanowisk występowania Pachnicy dębowej Osmodarma eremita na terenie Bolesławca”.

W ramach projektu stworzono stronę internetową www.pachnica.trojrzecze.org oraz na bieżąco prowadzono video bloga dokumentującego prace PachnicoEkipy. Dodatkowo przeprowadzono konkurs plastyczny dla dzieci i młodzieży „Pachnica dębowa w Bolesławcu”.

 

Na zakończenie projektu odbyły się obchody Święta Drzewa i Pachnicy.

2. „Ogród botaniczny” – projekt zgłoszony przez Stowarzyszenie na rzecz rozwoju, promocji i wspierania Zespołu Szkół w Szewcach oraz mieszkańców Szewc „Teraz Szewce”.

W ramach projektu przeprowadzono inwentaryzację parku oraz opracowano projekt nasadzeń. Dokonano około 560 nasadzeń, a wszystkie rośliny zostały opatrzone tabliczkami informacyjnymi. Stworzono również mapę parku z oznaczonymi nasadzeniami. Większość prac została wykonana społecznie przez dzieci i młodzież, dzięki czemu wzrosła ich wiedza oraz szacunek dla otaczającej przyrody.

3. „Z lotu ptaka. Ptasia rodzina przygodę rozpoczyna” – projekt zgłoszony przez Gimnazjum nr 29 we Wrocławiu.

W ramach projektu grantowego „Z lotu ptaka, czyli ptasia Rodzina przygodę rozpoczyna” wybrano 12 uczniów wraz z rodzinami (około 40 osób), którzy prowadzili mikroprojekt badawczy w swojej rodzinie. Miał on na celu obserwację gatunków ptaków w okolicy zamieszkania uczniów - w ogrodzie, w parku, na balkonie. Ambitnym zadaniem dla rodziny było wspólne, własnoręczne zbudowanie karmnika. Rodziny wspólnie ustalały miejsce zawieszenia karmnika oraz zasady codziennej obserwacji. Dane z mikroprojektów rodzinnych były na bieżąco archiwizowane (w oparciu o dokumentację fotograficzną i karty pracy), po czym posłużyły do stworzenia prezentacji finałowych i wyłonienia zwycięzców.

Uczniowie wraz z rodzinami mieli również szansę prowadzić obserwację ptaków w Stacji Ornitologicznej Uniwersytetu Wrocławskiego w Rudzie Milickiej, gdzie podziwiali rzadkie gatunki ptaków podczas obserwacji ornitologicznej, pod okiem ekspertów w unikatowym w skali Europy rezerwacie. Zarówno młodzież i rodzice mogli poznać tajniki sztuki obserwacji ptaków oraz obserwować w naturze gatunki ptaków, których nie sposób zobaczyć w mieście.

 

W ramach projektu przeprowadzono także międzyszkolny konkurs fotograficzny dla uczniów wrocławskich szkół gimnazjalnych, którego celem było poszerzenia efektów edukacyjnych projektu. Konkurs związany był z ochroną ptaków w mieście. Pokonkursowa prezentacja prac oraz uroczyste rozdanie nagród odbyło  się podczas oficjalnego zakończenia projektu

4. „Ogrody natury” – projekt zgłoszony przez Fundację EkoRozwoju.

W ramach projektu „Ogrody natury” opracowano koncepcję, a następnie dokonano nasadzeń roślin przyjaznych zwierzętom. Równolegle przeprowadzono warsztaty dla młodzieży, podczas których uczestnicy dowiedzieli się dlaczego ogrody w mieście są ważne, jak sadzić rośliny i jak je pielęgnować.

Dodatkowo w ogrodzie zamontowano instalacje przyjazne ptakom, owadom i nietoperzom, a młodzież dowiedziała się kiedy i jak dokarmiać ptaki, by im nie szkodzić. Instalacje będą wykorzystywane dla zobrazowania zajęć dydaktycznych.

 

 

Województwo pomorskie: 

1. Przygotowanie ucznia do aktywnego uczestnictwa w życiu środowiska naturalnego ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb jego ochrony – projekt złożony przez Szkołę Podstawową w Szczenurzy.

Przygotowanie ucznia do aktywnego uczestnictwa w życiu środowiska naturalnego ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb jego ochrony to projekt składający się z szeregu działań o charakterze proekologicznym, które pokazały uczniom jak odpowiedzialnie zachowywać się wobec przyrody. Działania w ramach projektu to m.in.: inwentaryzacja dzikich wysypisk śmieci, obserwacja flory i fauny, wizyty w instytucjach np. w oczyszczalni ścieków, stacji hydrologiczno-meteorologicznej czy elektrowni. Dodatkowo przygotowano i kolportowano ulotki edukacyjne oraz zorganizowano szereg konkursów dla dzieci o tematyce ekologicznej.

 

 

2. 18. szkolne obchody Dnia Ziemi – projekt złożony przez Szkołę Podstawową nr 2 im. Tadeusza Kościuszki w Słupsku.

Celem projektu było kształtowanie świadomości ekologicznej wśród uczniów. Działania podejmowane w takcie projektu to m.in.: udział w akcji Sprzątaniu świata, pokaz mody ekologicznej, zbiórka zbędnych aparatów telefonicznych, turniej wiedzy ekologicznej dla klas V, wyjście do oczyszczalni śmieci, organizacja sejmików ekologicznych, konkurs na najzdrowszą sałatkę, przegląd filmów ekologicznych, wizyta w Parku Dolina Słupi, czy Dzień Segregacji i Recyklingu. Efektem projektu jest poszerzenie wiedzy ekologicznej, kształtowanie poczucia odpowiedzialności i właściwego korzystania z zasobów naturalnych oraz integracja społeczności szklonych.

3. „Magia drzew” – projekt złożony przez Szkołę Podstawową w Sąpolnie.

W ramach projektu zorganizowano następujące działania:
1. Przeprowadzono konkurs „Szkolny Mistrz Dendrologii”, którego celem było upowszechnienie wiedzy o znaczeniu lasów i ich wpływu na klimat.
2. Opisano zasoby parku szkolnego, sporządzono dokumentację parku oraz opracowano ścieżką edukacyjną.
3. Zorganizowano wyjazd do Nadleśnictwa Niedźwiada w Przechlewie, gdzie uczniowie zapoznali się z zasobami lasów oraz zakupiono sadzonki drzewek do parku szkolnego.
4. Uporządkowano park, zasadzono nowe drzewa oraz utworzono dendrologiczną ścieżkę edukacyjno-ekologiczną pt. „Magia drzew”.

4. „Bądźmy bioróżnorodni” – projekt złożony przez Stowarzyszenie Centrów Aktywnych Gniew.

W ramach projektu powstał bioróżnorodny ogród, w którym znalazły się rodzime gatunki drzew, krzewów oraz kwiatów. Dodatkowo na terenie ogrodu stanęły gry i pomoce dydaktyczne o tematyce przyrodniczej. W oparciu o nowopowstały ogród oraz gry i pomoce dydaktyczne odbyły się warsztaty dla około 300 osób - dzieci i młodzieży z województw pomorskiego i kujawsko-pomorskiego.

Podczas warsztatów uczestnicy dowiedzieli się czym jest bioróżnorodność, dlaczego jest dla nas tak ważna, w jaki sposób ją chronić oraz dlaczego bioróżnorodny ogród jest bardziej wartościowy od trawnika.

 

Województwo zachodniopomorskie: 

1. „Ekodzieciaki z naszej paki” - projekt złożony przez Szkołę Podstawową im. J. Korczaka w Gostomii.

Celem projektu „Ekodzieciaki z naszej paki” jest kształtowanie świadomości ekologicznej wśród dzieci. W ramach projektu przeprowadzono szereg działań, m.in.: przeprowadzono cykl zajęć edukacyjnych „Poznaję las” oraz warsztaty plastyczne w plenerze „Zielono mi”, założono Klubu Małego Ekologa, zorganizowano spotkanie z Inspektorem ds. ochrony środowiska „Jak żyć by nie szkodzić środowisku i wycieczkę do Drawieńskiego Parku Narodowego, a także szereg konkursów i udział w akcji „Sprzątanie świata”.

2. „Kształcenie nawyku segregacji śmieci i mądrego gospodarowania produktami” - projekt złożony przez Zespół Szkół w Lubianie.

W ramach akcji „Dzieci kontra śmieci” odbyły się warsztaty ekologiczne, na których uczniowie obejrzeli prezentację „Dobre rady na odpady” oraz otrzymali ulotki informacyjne. Podczas warsztatów uczestnicy obejrzeli film o tematyce ekologicznej, a także mieli możliwość w zagranie w ekologiczno-przyrodnicze gry multimedialne i planszowe.

Dodatkowo w ramach akcji na terenie szkoły ustawione zostały pojemniki do sortowania odpadów, uczniowie rozdali ulotki „Dobre rady na odpady” mieszkańcom wsi Lubiana i Płotno, a także zaangażowali się w sprzątanie dzikich wysypisk śmieci.

Projekt zakończył się wystawą „Do czego mogą przydać się odpady?”, podczas której zaprezentowane zostały wykonane przez uczniów przedmioty z plastikowych butelek, puszek czy nakrętek.

3. „Nowoczesne technologie nie tylko pomagają żyć w zgodzie z naturą, ale przede wszystkim przyczyniają się do ochrony środowiska” – projekt złożony przez Zespół Szkół w Koszalinie.

W ramach projektu „Nowoczesne technologie nie tylko pomagają żyć w zgodzie z naturą, ale przede wszystkim przyczyniają się do ochrony środowiska” uczniowie Technikum Elektronicznego w ramach koła zainteresowań skonstruowali trzy stanowiska pokazowe: stację wodorową (samochód z ogniwem paliwowym napędzany wodorem), mini elektrownię wiatrową oraz programowalne roboty przemysłowe z zestawów Lego NXT.

Następnie czterokrotnie zorganizowano zajęcia warsztatowe dla uczniów szkoły podstawowej, na których mogli zapoznać się z pracami elektroników oraz samodzielnie skonstruować mini roboty napędzane energią słoneczną, wiatrową, a także wykorzystać puste puszki aluminiowe i plastikowe butelki do budowy zabawek. Dzieci mogły również samodzielnie zaprogramować i uruchomić robota wcześniej zbudowanego przez ich starszych kolegów.

 

4. „Czy warto segregować odpady?” - projekt złożony przez Szkołę Podstawową w Wapnicy.

Celem projektu „Czy warto segregować odpady?” było wpojenie nawyku segregacji odpadów. Działania podjęte w ramach projektu to między innymi konkurs ekologiczny, akcja „Sprzątanie świata”, zbiórka odpadów, wycieczki pokazujące życia odpadów oraz stworzenie tablicy informacyjnej o odpadach i gospodarce odpadami.

5. „Im więcej wiem tym mniej szkodzę” - projekt złożony przez Szkołę Podstawową w Darłowie.

W ramach projektu "Im więcej wiem, tym mniej szkodzę" zostały zrealizowane następujące działania:

Ekojazda - podczas zajęć warsztatowych uczniowie stworzyli plakaty i ulotki informacyjne, które później wykorzystali w happeningach i przekazywali je kierowcom i rodzicom. Wraz z funkcjonariuszami Straży Granicznej, podczas patrolu, przeprowadzono akcję ekojazdy wśród kierowców. Uczniowie przekazywali informacje o ekologicznej i ekonomicznej jeździe samochodem, wręczając kontrolowanym ulotki i jabłka - symbol natury, o którą należy dbać. Podobną akcję przeprowadzono przed szkołą podczas dwudniowych zebrań z rodzicami. 

Szkolna hodowla – w trakcie zajęć lekcyjnych uczniowie założyli trzy hodowle: jedną z dżdżownicami, jedną z mrówkami żniwiarkami i jedną z mrówkami gmachówkami. Zdobyli także podstawową wiedzę na temat życia mrówek i dżdżownic, sposobu ich odżywiania, rozmnażania i środowiska, w którym żyją. Odbyły się także zajęcia terenowe, na których uczniowie chwytali dżdżownice do hodowli. 

Laboratorium ekologiczne - podczas zajęć uczniowie poznali zasady pracy laboratoryjnej. Przeprowadzono cykl doświadczeń ekologicznych m.in.: pH, twardość wody, poziom fosforanów, azotanów, pH gleby, profile glebowe, własności fizykochemiczne gleby, podstawowe frakcje glebowe, wilgotność, odczyn pH gleby, temperatura gleby, zanieczyszczenia atmosferyczne oraz skala porostowa. 

Konkurs ekologiczny - kulminacyjnym punktem projektu „Im więcej wiem, tym mniej szkodzę" był Konkurs Ekologiczny. Wzięło w nim udział 5 drużyn (po trzech uczniów) z klas czwartych. Konkurs łączył teorię z praktyką i wymagał wykorzystania doświadczeń zdobytych podczas zajęć projektowych. 

 

 

 

W ramach konkursu Fundusz Naturalnej Energii zgłoszono 50 projektów, a 20 najlepszych pomysłów zostało nagrodzonych grantami przyznanymi na ich wdrożenie. Do zwycięskich projektów należą:

W województwie zachodniopomorskim:

1. „19 smyków - cała masa ekotrików - w trosce o Pojezierze Wałeckie”, projekt złożony przez projekt złożony Szkołę Podstawowa nr 1 im. Kornela Makuszyńskiego w Wałczu.

Głównym celem projektu był wzrost świadomości ekologicznej wśród uczniów i społeczności lokalnej oraz zainspirowanie do aktywności na rzecz ochrony środowiska. W ramach projektu zrealizowano szereg akcji proekologicznych m.in. „Podaruj im drugie życie – zabawkowy second hand”, „Oddaj makulaturę – chroń naturę”, „Go my family – Eko rodzinny weekend” czy opracowanie planu lekcji i kolorowanek z poradami, jak dbać o środowisko. Na Facebooku powstał FanPage projektu.

 

 

2. „Fakty i mity z życia Jeży” - akcja środowiskowa dla dzieci w wieku przedszkolnym z terenu Szczecińskiego Obszaru Metropolitarnego, projekt złożony przez Zakład Usług Komunalnych w Szczecinie.

Celem projektu było podniesienie poziomu wiedzy oraz świadomości ekologicznej wśród przedszkolaków, a przede wszystkim wyczulenie ich na potrzebę pomocy zwierzętom. Prowadzone w ramach projektu działania pozwoliły na uwrażliwienie dzieci na konieczność ochrony zwierząt, zachowania ich siedlisk oraz przeciwdziałania niekorzystnym zmianom w środowisku - poprzez proste i powszechnie akceptowalne działania na rzecz poprawy dobrostanu zwierząt. W ramach projektu udało się przeprowadzić 31 warsztatów, w których uczestniczyło 717 uczestników.

3. „EKOoszczędzanie, czyli o przyrody ratowanie…”, projekt złożony przez Zespół Szkół w Lubianie.

Projekt obejmował cykl warsztatów dla młodszych i starszych dzieci m.in. Starszaki uczą przedszkolaki, czyli „Ekowarsztaty z Ekosiem" czy Czym skorupka za młodu nasiąknie..., czyli warsztaty MultiEko. Dodatkowo odbyły się lekcje terenowe z wykorzystaniem ekologicznych tablic informacyjnych, a także uczniowie mieli możliwość odwiedzenia Miejskiej Oczyszczalni Ścieków w Choszcznie, gdzie zbadali próbki wody z rzeki Mała Ina. Na zakończenie projektu zorganizowano stoisko ekologiczne dla uczniów i rodziców, wystawę zdjęć przyrodniczych, a także rozdano ulotki dotyczące ochrony środowiska, torby ekologiczne i żarówki energooszczędne.

4. „Mały Ekoludek dużym ekologiem”, projekt złożony przez Szkołę Podstawową im. Unii Europejskiej w Karsiborze.

Głównym celem projektu było kształtowanie u dzieci właściwych postaw wobec środowiska naturalnego i rozwijanie wśród najmłodszych dzieci wrażliwości na problemy środowiska. W ramach projektu odbyły się m.in. happening ekologiczny, czyli przemarsz uczniów z całej szkoły przez wieś i rozdawanie wcześniej przygotowanych ulotek dotyczących ochrony środowiska oraz akcja recyklingowa. Natomiast na zebraniu z rodzicami wyświetlono film „Ratujmy świat. Kto jak nie my?”

5. „Rowerowa edukacja ekologiczna”, projekt złożony przez Zespół Szkół ponadgimnazjalnych w Drawsku Pomorskim.

Narzędziem i filozofią całego projektu był rower. Powstały trzy zespoły edukatorów, którzy dotarli do poszczególnych miejscowości w gminie Drawsko Pomorskie. Wyprawy rowerowe były połączone z wykonaniem badań wody głównych zbiorników wodnych.  Jednocześnie wykonano dokumentację zdjęciową i sporządzono raport na temat dzikich wysypisk. W ramach projektu zorganizowano IX targi Mój Ogród w połączeniu z I Piknikiem Ekologicznym, a także utworzono ogród dydaktyczny przy szkole.

W województwie pomorskim:

1. „Zielona brać”, projekt złożony przez Szkołę Podstawową w Szczenurzy.

W ramach projektu zrealizowano szereg programów edukacyjnych, m.in.: monitoring liczebności płazów w obwodzie ochrony czynnej w Słowińskim Parku Narodowym czy badanie czystości jeziora Łebsko. Dzieci wzięły udział w licznych wycieczkach ścieżkami ekologicznymi oraz miały możliwość zaangażowania się w akcje związane z ochroną przyrody – zbieranie puszek aluminiowych, „Sprzątanie świata” czy sadzenie drzew.

2. „Nasza planeta – nasza przyszłość”, projekt złożony przez Zespół Szkół Mechaniczno-Informatycznych w Lęborku.

Celem projektu było pokazanie jak największej grupie odbiorców, w jaki sposób pozyskiwana jest energia na terenie województwa pomorskiego. W ramach projektu młodzież odwiedziła m.in. Zakład Zagospodarowania Odpadami Miejskimi i Gminnymi w Czarnówku i Zakład Zagospodarowania Odpadów „Eko Dolina". Dzięki temu młodzież mogła się zapoznać z proekologicznym działaniem tych zakładów poprzez odzysk odpadów, a w drugiej kolejności ich unieszkodliwianie. Dzięki filmowi, który powstał w ramach prac związanych z projektem, z odnawialnymi źródłami energii mogła zapoznać się szersza społeczność szkolna.

W województwie dolnośląskim:

1. „Puszczańskie Torfowisko”, projekt złożony przez Stowarzyszenie Aktywności Społecznej TREK w Kruszynie.

Celem projektu było opracowanie koncepcji utworzenia użytku ekologicznego "Puszczańskie torfowisko" koło Tomisławia, który będzie formą ochrony tego unikatowego ekosystemu. Do realizacji tego zadania została powołana Lokalna Grupa Przyrodnicza "do-borowi". Grupa ta wykonała gruntowną inwentaryzację torfowiska w trakcie wyjść: "3 dni w lesie", 'Tydzień na bagnach" i "Nocne łowy". Koncepcję utworzenia użytku ekologicznego zaprezentowano na sesji rady gminy, która podejmie pod głosowanie uchwałę o utworzeniu użytku.

 

 

2. „Szlakiem natury przez Gminę Wisznia Mała”, projekt złożony przez Stowarzyszenie Teraz Szewce w Szewcach.

Głównym celem projektu była promocja zielonych terenów rekreacyjnych w gminie Wisznia Mała. W ramach projektu  dokonano inwentaryzacji terenów zielonych i naturalnych okazów flory oraz wytyczono „szlak natury”. Dodatkowo opracowano interaktywną i papierową mapę gminy z naniesionym szlakiem. Zorganizowano rajd rowerowy „Szlakiem natury przez Gminę Wisznia Mała", podczas którego została wybrana wieś z najbardziej atrakcyjnym zielonym zakątkiem.

3. „Pracowita Pszczoła do Przyjaciół Woła”, projekt złożony przez Sudeckie Stowarzyszenie Ekorozwoju Green Gate w Kamiennej Górze.

Celem projektu było utworzenie interaktywnej ścieżki dydaktycznej wraz z przekazem wideo ukazującym rzeczywistą pracę pszczół, a także przeprowadzenie cyklu tematycznych zajęć edukacyjnych w świetlicy szkolnej i w terenie, w tym z udziałem doświadczonego pszczelarza, członka Związku Pszczelarskiego. W ramach projektu utworzono wraz z dziećmi „Kącik Przyjaciół Pszczoły", a wychowankowie wzięli udział w cyklu zajęć przyrodniczych. Dzięki temu, w dostosowanych do wieku i atrakcyjnych dla dziecka, zabawowych i aktywizujących formach pracy, uczestnicy projektu mogli poznać życie pszczół i przekonać się o ich kluczowym znaczeniu przyrodniczym. Projekt zakończymy „Świętem Miodu", podczas którego odbył się pokaz wirowania miodu.

4. „DLA NATURY”, projekt złożony przez Spółdzielnię Mieszkaniową „Podzamcze

Celem projektu było wyrobienie poczucia odpowiedzialności za prawidłowy stan i funkcjonowanie środowiska poprzez kształtowanie postaw proekologicznych.W ramach projektu odbyły się m.in. warsztaty ekologiczne i wakacyjna kampania edukacji recyklingowej „Czyste Sudety”, warsztaty przyrodnicze „Walory Książańskiego Parku Krajobrazowego” i wycieczka do Centrum Edukacji Ekologicznej  i Krajoznawstwa „Salamandra”  w Myśliborzu. Edukacyjny charakter zajęć umożliwił pozyskanie wiedzy z zakresu ochrony przyrody, oszczędzania energii oraz alternatywnych źródeł energii. Natomiast identyfikacja zagrożeń negatywnie wpływających na środowisko pozwoliła zrozumieć konsekwencje zakłóceń równowagi w przyrodzie.

5. „MAŁA PSZCZÓŁKA, A TYLE MOŻE”, projekt złożony przez Zespół Szkół Publicznych w Wołowie.

Głównym celem projektu było wskazanie na problem masowego wymierania pszczół oraz omówienie konsekwencji płynących z tego faktu dla środowiska. W ramach projektu zorganizowano spotkania z pszczelarzami, a uczniowie mogli zobaczyć, jak wygląda wnętrze ula, dowiedzieć się, kim byli bartnicy oraz ile nóg ma pszczoła. Założono mały ogródek z roślinami miododajnymi oraz przeprowadzono warsztaty kulinarne, na których można było się nauczyć co można przyrządzić z wykorzystaniem miodu. Zorganizowano również spotkanie z kosmetologiem, który opowiedział o kosmetykach tworzonych na bazie miodu i ich zaletach.

W województwie lubuskim:

1. „Ekologiczny Spacerownik”, projekt złożony przez Stowarzyszenie Edukacyjne TUBA w Kolsku.

W ramach projektu zostały zrealizowane m.in. warsztaty nordic walking, edukacji leśnej, konkurs plastyczny dla dzieci „Te co skaczą i fruwają do zabawy zapraszają”, konkurs fotograficzny „Walory przyrodnicze Gminy Kolsko”, wydruk folderu z trasami spacerowymi na terenie gminy Kolsko oraz marsze terenowe połączone z rodzinną grą terenową.

 

 

2. „Bez zapomnienia”, projekt złożony przez Fundację Karolat w Siedlisku.

Celem projektu było posadzenie 400 szt. sadzonek lilaka pospolitego oraz upowszechnienie lokalnej tradycji uprawy lilaków. Dodatkowo w ramach projektu zrealizowano działania edukacyjne wśród społeczności lokalnej dotyczące znaczenia przyrodniczego i kulturowego nasadzeń lilaków związanych z krajobrazem miejscowości.

3. „Nie truję - segreguję!”, projekt złożony przez Zespół Kształcenia Specjalnego nr 1 w Gorzowie Wielkopolskim.

elem projektu było zapoznanie uczniów z podstawowymi zagrożeniami jakie mogą stwarzać odpady oraz zapoznanie z zasadami ich segregacji. Podczas zajęć uczestnicy mieli okazję wyprodukować papier ze starych gazet, poznając przy tym istotę recyklingu. W ramach projektu powstały następujące materiały: kolorowanka, plakaty, kalendarze z pracami dzieci oraz ulotki. Popularyzowanie wiedzy ekologicznej odbyło się również podczas międzyszkolnego konkursu ekologicznego „Super-eko-men". Efektami wypracowanymi podczas działań z uczniami i ich rodzicami jest wzrost świadomości i umiejętności praktycznych w zakresie ograniczania wytwarzania odpadów, ich segregacja, recykling i wyeliminowanie palenia śmieci w domowych kotłowniach.

W województwie mazowieckim:

1. „Okaż kulturę - chroń Kampinoską naturę!”, projekt złożony przez Fundację Szkoła pod Słońcem.

Celem projektu było ukazanie wpływu na Kampinoski Park Narodowy, uświadomienie wielkości jego rangi, zwrócenie uwagi na ginące walory Puszczy oraz uświadomienie społeczeństwa o istnieniu Parku Narodowego. W ramach akcji przeprowadzono szereg zajęć edukacyjnych w szkołach podstawowych zgodnie z założeniem, że wiedza ekologiczna powinna być wpajana od najmłodszych lat. W czasie spotkań przedstawiono dzieciom informacje na temat Kampinoskiego Parku Narodowego. Poprzez zabawę pokazano jaki wpływ na przyrodę mają pojazdy poruszające się z nadmierną prędkością po drogach biegnących przez
tereny Puszczy. Opierając się na konkretnych przykładach wskazano niepoprawne zachowanie społeczeństwa, jednocześnie dając przykład poprawnego postępowania na obszarze podlegającym ścisłej ochronie.

2. „W puszczy mieszkamy, więc o przygodę dbamy”, projekt złożony przez Zespół Szkół w Głusku z siedzibą w Nowych Grochalach.

Celem projektu było propagowanie ekologicznych zachowań. W ramach projektu zrealizowane zostały m.in. akcje: Długo żyć chcemy więc śmieci segregujemy!, Z niczego coś fajnego!, Przyrodę Kampinoską poznać chcemy, do Granicy pojedziemy! czy Rabatki zasadzamy i co dzień o nie dbamy!

3. „My chcemy grać w zielone”, projekt złożony przez Przedszkole miejskie nr 9 w Legionowie.

To projekt, który wzbogacił bazę dydaktyczną przedszkola, umożliwiając jednocześnie prowadzenie szerokiej i aktywnej edukacji ekologicznej w terenie dla przedszkolaków i lokalnego środowiska w oparciu o wytyczne pedagogiki przyrody, a także dzielenie się doświadczeniem i przykładem dobrych praktyk z nauczycielami oraz poszerzenie legionowskiej ZIELONEJ KOALICJI w nowe przedszkola i szkoły wspierając ich w uzyskaniu certyfikatów ekologicznych.

4. „Mały eko-ludek zakłada swój ogródek”, projekt złożony przez Przedszkole nr 10 w Otwocku.

W ramach projektu powstał ogród warzywny z kompostownikiem i zbiornikiem na deszczówkę o powierzchni 100m2 , który jest inicjatywą ekologiczną i edukacyjną. Celem projektu było zdobywanie wiedzy najmłodszych o środowisku oraz edukacja ekologiczna w bezpośrednim kontakcie z przyrodą. Program, który jest projektem ciągłym, kształtuje wśród dzieci postawę ekologiczną – z naciskiem na rozwijanie wrażliwości, ciekawości, świadomości współzależności i więzi z naturą. Dzieci uczą się dbania o rośliny, a także biorą odpowiedzialność za to, co dzieje się w ich otoczeniu. Dzieci wzięły udział w powstawaniu i opiece nad ogrodem, obserwują zmiany zachodzące w świecie roślin, sieją nasiona na wiosnę, obserwują wzrost pędów latem oraz dokonują zbioru jesienią. Stworzenie ogrodu spowodowało, że dzieci nauczyły się podlewać grządki i pielić chwasty, a następnie jeść zdrowe warzywa z własnego ekologicznego ogrodu.

 

 

W ramach IV edycji konkursu Fundusz Naturalnej Energii zgłoszono 51 projektów, a dziewiętnaście najlepszych pomysłów zostało nagrodzonych grantami przyznanymi na ich wdrożenie. Do zwycięskich projektów należą:

W województwie zachodniopomorskim:

1.„Jestem bio - lubię to”, projekt złożony przez Szkołę Podstawową nr 1 w Wałczu

Głównym celem projektu było rozpowszechnianie idei życia w zgodzie z naturą oraz edukację ekologiczną poprzez praktyczne działania na rzecz Pojezierza Wałeckiego.

Projekt został podzielony na cztery strefy: ziemi, nieba, wody oraz strefę reklamy i zakładał m.in. obserwację ptaków, pszczół oraz udanie się w rejon ciał niebieskich śladami Mikołaja Kopernika. W ramach projektu zorganizowano duże przedsięwzięcie zachęcające do aktywnego stylu życia, namawiano do turystyki rowerowej i zmiany nawyków komunikacyjnych. Pedagodzy uczestniczyli w warsztatach kreatywnego upcyclingu, a dzieci zaangażowały się w ekotworzenie w różnych sferach: plastycznej, ruchowej, teatralnej i intelektualnej.

         

2. „3 x 5 vademecum młodego dendrologa" - szkolenia dla nauczycieli z terenu Szczecińskiego Obszaru Metropolitarnego, projekt złożony przez Zakład Usług Komunalnych w Szczecinie

Celem projektu było zorganizowanie warsztatów dendrologicznych dla nauczycieli, podczas których zdobyli oni wiedzę z zakresu drzew i krzewów Pomorza Zachodniego.  Każdy uczestnik otrzymał pakiet edukacyjny do pracy z młodzieżą. Zorganizowany został również konkurs dla nauczycieli na najlepsze sprawozdanie z realizacji zajęć prowadzonych wśród uczniów.

       

3. „Koszalin – eko wyspa”, projekt złożony przez Zespół Szkół nr 9 w Koszalinie

Celem projektu było przeprowadzenie warsztatów w oparciu o zestawy do nauki o odnawialnych źródłach energii. Dzięki temu uczniowie mieli mozliwość nauczenia się, jak wykorzystywać do produkcji energii elektrycznej panele słoneczne lub turbiny wiatrowe oraz zapoznali się z technologią ogniw paliwowych do wyodrębnienia wodoru z wody i do zasilania różnych urządzeń.

       

4. „Bawmy się w ekologię”, projekt złożony przez Szkołę Podstawową nr 2 w Wapnicy

Celem projektu było pokazanie bogactwa przyrody ożywionej i nieożywionej wyspy Wolin oraz nauka poprzez zabawę. W ramach projektu przeprowadzono szereg działań skierowanych do lokalnej społeczności. Poszerzono istniejący plac zabaw o zestaw interaktywny obejmujący m.in. ścieżkę zmysłów, skocznię i tablice interaktywne. Dzięki temu dzieci mają możliwość zdobywania wiedzy bawiąc się. Najważniejszymi działaniami było zorganizowanie konkursu powiatowego na grę o tematyce przyrodniczej dla uczniów wszystkich szkół podstawowych wyspy Wolin oraz opracowanie i wydrukowanie gry dydaktycznej związanej tematycznie z przyrodą wyspy Wolin.

       

5. „Ogród przyjazny owadom”, projekt złożony przez Zespół Szkół w Gardnie

Celem projektu było stworzenie ogrodu z roślinami przyjaznymi pszczołom, a także budowa domków dla owadów, poidełka z gliny i małej architektury ogrodowej. Młodzież biorąca udział w projekcie wzięła udział w warsztatach wikliniarskich i ceramicznych, a także w konkursie przyrodniczym 100/100 podsumowującym zdobytą w czasie trwania projektu wiedzę.

W województwie dolnośląskim:

1. "Jaśminowa kraina”, projekt złożony przez Gminę Prusice

Ideą projektu było utworzenie na terenie Gminy Prusice ekologicznych miejsc zielonych pełnych wonnych roślin, a dodatkowo stworzenie odpowiednich warunków do życia owadów. W ramach projektu utworzona została „Jaśminowa Aleja", na której posadzono 30 sadzonek Jaśminowców, umieszczono tablice informacyjne oraz domki dla owadów. 

       

2. "Nasze wiejskie szkoły troszczą się o pszczoły”, projekt złożony przez Sudeckie Stowarzyszenie Ekorozwoju Green Gate

Głównym celem projektu było poszerzanie zainteresowania dzieci problematyką
złożoności działania ekosystemu, sposobami ochrony bioróżnorodności oraz szeroko pojętymi zagadnieniami ochrony środowiska. W ramach realizacji projektu przeprowadzono cykl zajęć edukacyjnych stacjonarnych i terenowych z udziałem pszczelarza. W trakcie części praktycznej dzieci miały możliwość śledzenia życia pszczół w przezroczystych, bezpiecznych ulach pokazowych. Nowatorski sposób prowadzenia zajęć pozwolił uczestnikom projektu z bliska obserwować pracę pszczelarza w pasiece i wziąć w nich aktywny udział.

       

3. „Tropiciele krwiożerczych roślin” - projekt złożony przez Stowarzyszenie Aktywności Społecznej TREK

Celem projektu było przeprowadzenie inwentaryzacji przyrodniczej w dziewięciu obszarach na terenie Borów Dolnośląskich. Odnaleziono jedno stanowisko roślin owadożernych oraz złożono wniosek o utworzenie użytku ekologicznego. Dodatkowo zorganizowano "warsztaty wodne" i objazdową wystawę fotograficzną.

       

4. „Ocalić od zapomnienia” - projekt złożony przez Gimnazjum w Świerzawie

W ramach projektu, wśród uczniów Gimnazjum w Świerzawie, zorganizowany został konkurs wiedzy na temat form ochrony przyrody, gatunków, bioróżnorodności oraz występowania gatunków roślin chronionych. Piękno starych drzew zostało uwiecznione w postaci rysunków i fotografii, z których urządzono wystawę. Dodatkowo uczniowie każdej z klas zasadzili kasztanowce czerwone, na terenie Parku Piastów.

5. „Pracy się nie boimy, szlaki wytyczymy, naturę chronimy” - projekt złożony przez Stowarzyszenie Mieszkańców Krzydliny Wielkiej KREDA

Celem projektu było oczyszczenie i ponowne oznakowanie szlaku turystycznego biegnącego z Tarchalic przez Dębno, Krzydlinę Wielką do Lubiąża. W ramach projektu wytyczono również szlak do „Matki Sosny" i wykonano miejsce postojowe do odpoczynku z tablicą informacyjną o gatunku drzewa, które występuje. Dzięki temu powstał ok.20 km szlak atrakcyjny krajobrazowo.

Ponadto w Krzydlinie Wielkiej w miejscu rekreacyjnym „Oaza" umieszczona została informacja edukacyjno-ekologiczna o gatunkach zwierząt i roślin, które występują w Parku Krajobrazowym Dolina Jezierzycy.

       

W województwie mazowieckim:

1."Szkoła z energią”, projekt złożony przez Gimnazjum w Borkowie Kościelnym

Celem projektu było podniesienie świadomości ekologicznej mieszkańców gminy Sierpc dotyczącej możliwości wykorzystania alternatywnych źródeł energii oraz zaktywizowanie społeczności w działaniach na rzecz propagowania zasad ekorozwoju pod kątem oszczędzania energii. Realizacja powyższego celu odbyła się poprzez liczne działania edukacyjne, których doskonałym uzupełnieniem było utworzenie lokalnego centrum edukacji ekologicznej w postaci „Zielonej Pracowni".

2. „Duch sportowy z naturą za pan brat” - projekt złożony przez Gminę Sarnaki

Celem projektu była poprawa stanu środowiska naturalnego wsi Frampol poprzez nowe nasadzenia i zwiększenie populacji ptasiej oraz zwiększenie świadomości o ochronie przyrody przez edukację o środowisku połączoną z atrakcjami sportowymi stanowiącymi bodziec zachęty dla dzieci i młodzieży. W ramach projektu zasadzono nowe rośliny, zamontowano budki lęgowe i karmniki dla ptaków, a także wykonano tablice edukacyjne prezentujące faunę i florę gminy Sarnaki oraz ścieżkę zdrowia.

       

3. „Trzmiele na wierzbie” - projekt złożony przez Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne ZIARNO

Celem projektu było wzbogacenie okolicy w cenny pokarm dla owadów zapylających,  ułatwiając im tym samym prawidłowy rozwój. W ramach projektu zorganizowano interaktywne działania edukacyjne przeprowadzone dla grupy około 100 dzieci oraz posadzono 100 wierzb białych, które w okresie kwitnienia dostarczają bardzo dużą ilość pyłków dla owadów, a jednocześnie stanowią tradycyjny element krajobrazu mazowieckiego.

         

W województwie podkarpackim:

1. „Czego Jaś nie pozna, Jan nie będzie stosował” - projekt złożony przez Zespół Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w Pustkowie

Celem projektu było kształtowanie świadomości prośrodowiskowej i odpowiedzialności za stan środowiska przyrodniczego. W ramach projektu przeprowadzono szereg zajęć metodą warsztatową, podczas których uczniowie samodzielnie przeprowadzili badania stanu najbliższego środowiska. Dodatkowo przeprowadzili serię badań laboratoryjnych, zbadali wpływ soli, detergentów i zanieczyszczeń transportowych na środowisko, a także wpływ kwaśnych opadów na rośliny. Doświadczalnie poznali efekt cieplarniany i zbadali stan czystości powietrza i wody powierzchniowej. Była to dla uczniów nauka eksperymentowania, obserwacji i wyciągania wniosków.

 

 

2. "Recyklingowe Olimpiady Ekonautów” - projekt złożony przez Stowarzyszenie „EKOSKOP” w Rzeszowie

Celem projektu było zwiększenie świadomości ekologicznej dzieci z klas IV-VI szkół podstawowych aglomeracji rzeszowskiej, poprzez organizację EkoOlimpiad w 10
dyscyplinach ekologicznych opartych o ćwiczenia zręcznościowe. Wydarzenia te w atrakcyjny sposób przybliżyły dzieciom współczesne problemy ekologiczne, głównie związane z gospodarką odpadową.

       

3. „Zielona Śpiewająca Wyspa” - projekt złożony przez Szkołę Podstawową im. Ks. Władysława Świdra w Czarnej Sędziszowskiej

W ramach projektu przeprowadzono działania edukacyjno-informacyjne na temat gradacji źródeł energii ze szczególnym uwzględnieniem szkodliwości wynikających ze spalania substancji i materiałów toksycznych oraz potrzeby inwestycji w zieloną energię jaką jest gaz. Jednak głównym celem projektu było zapobieganie degradacji lokalnego środowiska naturalnego - zagospodarowanie miejscowego zamkniętego wysypiska śmieci i odbudowa na jego terenie fauny i flory charakterystycznej dla Podkarpacia.

     

4. „EkoZbiórka z naszego podwórka” - projekt złożony przez Podkarpacką Fundację Pomocy i Rozwoju, Szówsko gm. Wiązownica

Głównym celem projektu było zwiększenie świadomości ekologicznej dzieci, rodziców i mieszkańców lokalnej społeczności z terenu gminy Wiązownica. W ramach projektu przeprowadzono szereg działań edukacyjnych, w tym m.in.: EkoWarsztaty pokazujące kreatywne wykorzystanie materiałów wtórnych i odpadów. Efektem projektu jest zwiększona świadomość w zakresie ekologii i recyklingu wśród dzieci i młodzieży.

   

5. „Ogród polisensoryczny - wrażenie dla Eko-zmysłów. Jestem częścią przyrody" - projekt złożony przez Stowarzyszenie ARS VIVENDI na Rzecz Rozwoju ZS UNICEF w Rzeszowie

W ramach projektu wykonano ogród polisensoryczny, który jest przestrzenią wypoczynku, terenem uporządkowanej uprawy roślin, a także przestrzenią do integracji społecznej, nauki i terapii. Ogród wykorzystywany jest do pomocy w osiąganiu większej sprawności psychofizycznej uczniów upośledzonych umysłowo z Zespołu Szkół Specjalnych im UNICEF w Rzeszowie.

Dodatkowym, nie mniej ważnym celem, jest podnoszenie poziomu świadomości ekologicznej i kształtowanie postaw ekologicznych uczniów oraz szerszego społeczeństwa, dzięki prowadzeniu zajęć w naturalnym środowisku.

           

W województwie opolskim:

1. „Mały i duży wspólnie środowisku służy” - projekt złożony przez Publiczną Szkołę Podstawową im. Gustawa Morcinka w Gnojnej

W ramach projektu urządzono Krainę „Czystej Wody" oraz utworzono Krainę „Zielone Oazy Życia" w Altanie Przyrody.

Dzieci wzięły udział w akcjach: „Dzień Drzewa", „Dzień Ziemi", „Światowym Dniu Ochrony Środowiska" i „Światowym Dniu Zwierząt". Dzięki temu nabrały poczucia odpowiedzialności za stan przyrody. Zorganizowano również uroczyste otwarcie zagospodarowanego parku, w ramach którego zorganizowano turniej sportowy i festyn rodzinny dla szkół podstawowych z gminy Grodków. Dodatkowo przedstawiono wypracowane materiały i informacje dotyczące podjętych działań ekologicznych oraz przekazano sadzonki drzew placówkom oświatowym.

Przeprowadzono również szereg konkursów o tematyce ekologicznej, w tym:

  • konkurs wiedzy ekologicznej „Mały i duży wspólnie przyrodzie służy",
  • konkurs fotograficzny „Środowisko, ludzie i architektura gminy Grodków",
  • konkursy plastyczne „Cztery pory roku w naszym parku", „Ekologiczna kartka świąteczna", „Gaz w życiu codziennym",
  • konkurs na prezentację multimedialną „Nasz park dawniej i dziś",
  • konkurs literacki „Lanie wody wyszło z mody".

W ramach V edycji konkursu Fundusz Naturalnej Energii zgłoszono 21 projektów, a jedenaście najlepszych pomysłów zostało nagrodzonych grantami przyznanymi na ich wdrożenie. Do zwycięskich projektów należą:

W województwie wielkopolskim:

3. „Szkolny Ekozakątek”, projekt złożony przez Zespół Szkół w Otocznej

Celem projektu było utworzenie Ekozakątka dla dzieci i młodzieży przy Zespole Szkół w Otocznej. W ramach projektu powstał teren przystosowany do prowadzenia działań dydaktycznych z zakresu przyrody i ekologii. W Ekozakątku znajdują się liczne gatunki drzew i krzewów, zainstalowano ławki, karmniki oraz budki lęgowe dla ptaków. Zakupiono bazę dydaktyczną w postaci atlasów przyrodniczych, lornetek i tablic poglądowych. Wzbogacono ofertę edukacyjną szkoły o wycieczki do Ogrodu Botanicznego, Palmiarni w Poznaniu i Ogrodu Dendrologicznego w Kórniku.

       

2. „Na ratunek kasztanowcom”, projekt złożony przez Zespół Szkół w Gorzycach Wielkich, Szkoła Podstawowa im. Ignacego Ulatowskiego

Celem projektu było poprawienie stanu zdrowotnego kasztanowców w najbliższej okolicy szkoły, szeroka edukacja uczniów, ich rodziców oraz społeczności lokalnej  na temat ochrony drzew, a także uświadomienie społeczności związane z zagrożeniami wynikającymi z zanieczyszczenia środowiska. Przeprowadzono szereg działań edukacyjnych aktywizujących do konkretnych działań na rzecz ochrony przyrody.

1. „Przedszkolaki z (eko)klasą”, projekt złożony przez Przedszkole nr 129 im. Małych Przyjaciół w Poznaniu

Celem projektu PRZEDSZKOLAKI Z (EKO)KLASĄ była budowa tytułowej (EKO)klasy - miejsca, w którym nauczyciele wraz z dziećmi realizuje projekty edukacyjno-badawcze dotyczące środowiska naturalnego. W ramach projektu stworzono małe arboretum na terenie ogrodu, w którym przedszkolaki mogą poznawać wszystkimi zmysłami otaczające środowisko naturalne poprzez obserwację, badania oraz eksperymenty przyrodnicze. W trakcie trwania projektu przeprowadzono także 5 projektów edukacyjno-badawczych w nowo powstałej (EKO)klasie pt. WODA, ZIEMIA, KWIATY, PAPIER oraz LIŚĆ.

       

W województwie dolnośląskim:

3. „Czysta natura”, projekt złożony przez Spółdzielnię Mieszkaniową „Podzamcze" w Wałbrzychu

Projekt miał na celu propagowanie zagadnień dotyczących zagrożeń wpływających na stan środowiska naturalnego. Problematyka obejmowała również aspekty prawidłowego funkcjonowania życia biologicznego na terenach zdegradowanych, a także dbałości o przyrodę i stan środowiska. Dodatkowo projekt poruszał lokalne problemy zawiązane z oddziaływaniem wałbrzyskich kopalń.

Działania skoncentrowane były na dostarczaniu odbiorcom rzetelnej wiedzy umożliwiającej kształtowanie właściwych postaw i zachowań dotyczących współodpowiedzialności ekologicznej. Prowadzona edukacja miała tryb interdyscyplinarny, a jej kompleksowy i sugestywny charakter oddziaływał na zróżnicowane grupy odbiorców.

2. "Z pomocą bioróżnorodności”, projekt złożony przez Gimnazjum w Świerzawie

Ptaki w środowisku przyrodniczym odgrywają bardzo ważną rolę, ponieważ wpływają na ekosystem, stanowią element łańcucha pokarmowego, przyczyniają się do rozsiewania nasion, a ich śpiew umila życie ludzi. Dlatego głównym celem projektu była ochrona ptaków przed wyginięciem. W ramach projektu został stworzony ogród przyjazny ptakom oraz rozwieszone budki lęgowe, a uczniowie wzięli udział w konkursach na temat ptaków.

1. "Naukowa pajęczyna współpracy”, projekt złożony przez Gimnazjum nr 29 im. Konstytucji 3 Maja we Wrocławiu.

Celem projektu było nawiązanie kontaktu z lokalnymi jednostkami edukacyjnymi oraz podjęcie przez gimnazjum wspólnych działań na rzecz ochrony środowiska, a także różnorodnych prac badawczych. W ramach projektu stworzono centrum działań badawczych „Zieloną Bazę Naukową" – przestrzeń przebudowanego patio szkolnego, w którym prowadzone były warsztaty edukacyjne, zajęcia wykładowe, oraz wystawy edukacyjne. Przeprowadzono projekt pilotażowy "Jeż, jaki jest (nie)każdy wie ", którego celem było kształtowanie postaw proekologicznych a także świadomości i wrażliwości ekologicznej oraz uzupełnienie wiedzy na temat ochrony jeży oraz ich siedlisk. W trakcie trwania projektu przeprowadzono także międzyszkolny konkursu fotograficznego „SSAKI, PTAKI, ROŚLINY I OWADY W NASZYM OTOCZENIU" oraz zorganizowano wystawę zdjęć nadesłanych w konkursie.
       

W województwie mazowieckim:

2. „Szkoła z energią – II edycja”, projekt złożony przez Gimnazjum w Borkowie Kościelnym

Celem projektu było podnoszenie świadomości ekologicznej mieszkańców gminy Sierpc dotyczących możliwości wykorzystania alternatywnych źródeł energii. Głównym zadaniem było promowanie wiedzy ekologicznej, praktyk motywujących do efektywnego wykorzystania energii, zrównoważonego i racjonalnego korzystania z zasobów środowiska. Zaktywizowanie mieszkańców na rzecz wspólnego działania promującego mądre i długofalowe oszczędzanie energii, ochronę zasobów naturalnych, klimatu i zadbanie o własne zdrowie. W ramach projektu utworzono Lokalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Parku Podworskim na terenie szkoły.
 

1. „Bocianie gniazdo”, projekt złożony przez Stowarzyszenie Franopol Sosnowa Kraina

Celem projektu było podtrzymanie i ratowanie środowiska naturalnego poprzez zwiększenie populacji bociana białego oraz propagowanie wiedzy na temat życia i ochrony gatunku, a także monitoring gniazd i całej populacji na terenie gminy Sarnaki.

W ramach realizacji przedsięwzięcia odbywały się żywe lekcje edukacji z ornitologiem podczas, których uczestnicy budowali bocianie gniazda, zbierali wyściółkę oraz układali ją za pomocą wysięgnika w gnieździe. Zorganizowano również obrączkowanie bocianów oraz liczenie populacji na terenie gminy Sarnaki. Przeprowadzono konkurs fotograficzny a także zbudowano kompleks huśtawek na terenie gminy z siedziskiem przypominającym bocianie gniazdo.

       

W województwie podkarpackim:

2. „Eko-wolontariusze pomagają naturze”, projekt złożony przez Stowarzyszenie Rozwoju i Pomocy Wsi Stare Miasto

Celem projektu było kształtowanie postaw i świadomości ekologicznej wśród dzieci i młodzieży Wsi Stare Miasto poprzez wykorzystanie aktywnej edukacji ekologicznej prowadzonej w terenie oraz promocji pozytywnych działań związanych z ochroną lokalnego środowiska naturalnego. Zwiększenie świadomości o ochronie przyrody zostało osiągnięte poprzez edukację o środowisku połączoną z atrakcjami sportowymi stanowiącymi zachętę dla dzieci i młodzieży. Zorganizowany został cykl akcji polegających na sprzątaniu wioski i jej okolicy przez uczestników projektu.

     

1. "Z biegiem Wiaru”, projekt złożony przez Szkołę Podstawową w Wojtkowej

Projekt promował proekologiczne zachowania ludzi w dorzeczu Wiaru. Działania projektu miały charakter badań terenowych z wykorzystaniem sprzętu do określania jakości fizykochemicznej wody. Do oceny stanu czystości środowiska włączono bioindykatory z grupy bezkręgowców wodnych, jak również wskaźniki porostowe i roślinne. Efektem działań zrealizowanych w ramach projektu jest większa świadomość ekologiczna uczestników, którzy potrafią wskazać miejsca w dorzeczu Wiaru cenne ze względu na siedliska ginących gatunków bezkręgowców i kręgowców wodnych.

W województwie opolskim:

1. "Ekologicznie – znaczy logicznie”, projekt złożony przez Publiczną Szkołę Podstawową im. Gustawa Morcinka w Gnojnej

Celem projektu była integracja społeczności szkolnej i lokalnej w czasie wolnym. Wykorzystany i zagospodarowany został park oraz drewniana altana do działań poszerzających wiedzę ekologiczną dzieci i dorosłych. Utworzeno Krainy "Eksperymentów", „Energii" i „Zdrowego Stylu Życia".Dzięki podjętym działaniom społeczność lokalna nauczyła się szanować przyrodę, pracę innych oraz własną, a także zdała sobie sprawę ile można osiągnąć
łącząc siły.

W ramach VI edycji konkursu Fundusz Naturalnej Energii zgłoszono 60 projektów, a dwadzieścia pięć najlepszych pomysłów zostało nagrodzonych grantami przyznanymi na ich wdrożenie. Do zwycięskich projektów należą:

W województwie dolnośląskim:

„ZIELONY ZAKĄTEK”, projekt złożony przez Gminę Prusice

Głównym celem projektu była kontynuacja działań proekologicznych na terenie Gminy Prusice, poprzez zagospodarowanie lokalnych skwerów i utworzenie zielonych miejsc spotkań, które stwarzają możliwość edukacji i rozwoju dla dzieci i dorosłych.

       

„Chronimy owady”, projekt złożony przez Stowarzyszenie Mieszkańców Krzydliny Wielkiej KREDA

Projekt polegał na przeprowadzeniu wśród dzieci ze szkoły podstawowej w Krzydlinie Wielkiej szeregu warsztatów polegających na zapoznaniu uczestników z występującymi gatunkami owadów w regionie, środowiska w którym żyją oraz warunków szkodliwych wpływających na ich wymieranie.

       

„Środowisko ponad wszystko. Okaż kulturę i chroń naturę", projekt złożony przez Przedszkole Publiczne Nr 20 z Oddziałem Żłobkowym i Oddziałem Integracyjnym w Głogowie

Głównym celem projektu było stworzenie warunków sprzyjających podtrzymywaniu
i ratowaniu środowiska naturalnego poprzez uświadamianie dzieciom wpływu człowieka na środowisko poprzez uczestnictwo w zajęciach edukacyjnych. W ramach projektu stworzono „Laboratorium małego przyrodnika - odkrywcy", w którym dzieci tworzą kreatywne przestrzenie i doświadczają przyrodę wszystkimi zmysłami.

„Miejski dom dla zwierząt objętych ścisłą ochrona”, projekt złożony przez Fundację Edukacyjną „Szczęśliwa"

Celem projektu było krzewienie wiedzy o gatunkach zwierząt objętych ścisłą ochroną w Polsce oraz promowanie postaw proekologicznych wśród uczniów szkoły podstawowej. W ramach projektu zrealizowano cykl zajęć edukacyjnych oraz wycieczkę do Stacji Edukacji Ekologicznej z jaskinią nietoperzy w Świdnicy. Dzięki temu uczestnicy projektu przygotowali się merytorycznie do stworzenia na przyszkolnym terenie siedliska dla wybranych zwierzą, objętych ścisłą ochroną prawną w Polsce.

       

„Ultradźwięki nietoperzy kreatywną nicią naukowej pajęczyny współpracy”, projekt złożony przez Gimnazjum nr 29 im. Konstytucji 3 Maja we Wrocławiu

„ULTRADŹWIĘKI NIETOPERZY KREATYWNĄ NICIĄ NAUKOWEJ PAJĘCZYNY WSPÓŁPRACY" to kontynuacja i rozwijanie projektu grantowego V edycji konkursu Fundusz Naturalnej Energii, którego celem było nawiązanie współpracy między różnymi jednostkami edukacyjnymi oraz podjęcie wspólnych działań na rzecz ochrony środowiska a także różnorodnych prac badawczych.

W województwie mazowieckim:

„Czysta Gmina - Czyste Mazowsze”, projekt złożony przez Gminę Ostrów Mazowiecka

Projekt skierowany był do uczniów 13 szkół podstawowych. Celem projektu było zachęcenie do aktywnego uczestnictwa w działaniach na rzecz ochrony środowiska oraz szerzenie odpowiedzialności za jego stan. Uczniowie uczestniczyli w zajęciach o tematyce ekologicznej.

   

„EkoDzieciaki - to My! Budowa ścieżki edukacyjnej przy SP nr 133 im. Stefana Czarnieckiego w Warszawie, projekt złożony przez SP nr 133 im. Stefana Czarnieckiego w Warszawie

Celem projektu było podniesienie świadomości ekologicznej dzieci, młodzieży oraz lokalnej społeczności - mieszkańców dzielnicy Bielany. Głównym zadaniem w ramach projektu była budowa ścieżki edukacyjno-przyrodniczej, która wspomaga edukację ekologiczną dzieci i młodzieży bielańskich szkół.

       

„Królewskie owoce”, projekt złożony przez Urząd Dzielnicy Ursus m.st. Warszawy, Wydział Ochrony Środowiska

Projekt "Królewskie owoce" polegał na szeregu działań ukazujących ważne przyrodniczo znaczenia drzew owocowych (a w szczególności ich dawnych odmian uprawianych na ziemiach polskich). W ramach projektu zostały zasadzone nowe okazy drzew owocowych starych odmian oraz zamieszczone zostały tablice edukacyjne. Kulminacyjnym momentem projektu był piknik zorganizowany w Dniu Niezapominajki, podczas którego promowano walory przyrody.

       

„Borkowska Akademia odpadowa” projekt złożony przez Gimnazjum w Borkowie Kościelnym

Celem projektu jest podnoszenie świadomości ekologicznej mieszkańców gminy Sierpc dotyczących prawidłowej segregacji i ponownego wykorzystania materiałów odpadowych. Głównym zadaniem było promowanie wiedzy ekologicznej, praktyk motywujących do efektywnego wykorzystania odpadów i racjonalnego korzystania z zasobów środowiska. Utworzono Lokalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Parku Podworskim na terenie szkoły.

       

"Rumiankowa Aleja Kasztanowa”, projekt złożony przez Fundację im. ks. Prof. Ryszarda Rumianka w Warszawie

W ramach projektu „Rumiankowa Aleja Kasztanowa"  została przeprowadzona akcja ratowania kasztanowców, które zostały zaatakowane przez Szrotówka Kasztanowcowiaczka. W ramach zrealizowanych działań m.in. zakupiono 40 budek lęgowych dla sikorek oraz zawieszono je w Alei Kasztanowej, przeprowadzono cykl  spotkań tematycznych „Mój Przyjaciel Kasztanowiec", a także zorganizowano niedzielny piknik pod hasłem "Rumiankowa Aleja Kasztanowa", którego uczestnikami byli mieszkańcy dzielnicy Włochy.

     

W województwie opolskim:

„W poszukiwaniu Gwiazdosza Czarnogłowego"- cykl warsztatów edukacyjnych i działań służących zwiększeniu świadomości mieszkańców związanej z tematem ochrony środowiska”, projekt złożony przez Strzelecki Ośrodek Kultury

Celem projektu było podniesienie wiedzy ekologicznej dotyczącej ochrony środowiska ze szczególnym uwzględnieniem grzyba Gwiazdosza Czarnogłowego (włosogwiazd czamogłowy) ujętego na czerwonej liście grzybów wymierających. W ramach projektu zorganizowano cykl warsztatów ekologicznych uświadamiających mieszkańców o wartości bioróżnorodności przyrody i konieczności dbałości o jej wymierające gatunki. Oprócz tradycyjnych spotkań z przyrodnikami i leśnikami, które skierowane były przede wszystkim do dzieci i młodzieży, przeprowadzono również warsztaty plastyczne i fotograficzne, których głównym tematem był wskazany grzyb.

       

„Ratowanie lokalnego środowiska naturalnego poprzez doposażenie jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w sprzęt ratowniczy”, projekt złożony przez Ochotniczą Straż Pożarną w Źlinicach – Boguszycach

Celem projektu było zwiększenie zakresu i jakości ochrony przyrody podczas akcji ratowniczo-gaśniczych poprzez doposażenie w sprzęt ratowniczy Ochotniczej Straży Pożarnej. Ponieważ misją OSP jest między innymi ochrona przyrody zostały również przygotowane materiały informacyjne w postaci ulotek oraz przeprowadzone warsztaty dotyczące skutków pożaru czy wypadku samochodowego dla środowiska.

       

„Leśne Centrum Edukacyjne", projekt złożony przez Stowarzyszenie Odnowy Wsi Spórok

W ramach projektu oczyszczono staw oraz przeprowadzono akcję sprzątania świata. Ustawiono także tablice edukacyjne prezentujące faunę i florę zbiornika oraz stworzono ścieżkę zdrowia do prowadzenia drzewoterapii. Dodatkowo przygotowano inwentaryzację przyrodniczą okolicy Ptasiego Stawku w Spóroku i wpływu
człowieka na środowisko naturalne.

 

„Laboratorium kreatywności „Bioróżnorodność - nasza przyroda, nasza przygoda”, projekt złożony przez Publiczną Szkołę Podstawową nr 1 im. Jana Dzierżona w Kluczborku

Celem projektu było stworzenie interaktywnej ścieżki dydaktycznej, która stanowi bazę naukowo-rekreacyjną dla uczniów i całej lokalnej społeczności. Powstałe w wyniku realizacji projektu miejsce przyczyniło się do kształtowania postaw i wzrostu świadomości ekologicznej wśród uczniów, rodziców, nauczycieli oraz mieszkańców miasta i gminy.

       

"Lanie wody wyszło z mody”, projekt złożony przez Publiczną Szkołę Podstawową im. Gustawa Morcinka w Gnojnej

Celem projektu było podtrzymanie i ratowanie środowiska naturalnego regionu, podniesienie świadomości ekologicznej dzieci, ich rodziców i okolicznych mieszkańców, a także edukacja w zakresie oszczędnego gospodarowania wodą w szkole i w domu. W ramach projektu utworzono Krainę Czystej Wody oraz prowadzono zajęcia w Krainach: Zielone Oazy Życia i Zdrowy Styl Życia.

       

W województwie podkarpackim:

„Jeśli nie my to kto? Jeśli nie teraz to kiedy?”, projekt złożony przez Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Dębno

Celem projektu była edukacja młodzieży poprzez wykorzystanie różnych form - spotkań, pogadanek, wspólnego sprzątania, ognisk, wyjazdów edukacyjnych i prac przy nasadzeniach. Dzięki temu młodzież stała się bardziej współodpowiedzialna za środowisko naturalne i najbliższe otoczenie.

       

„Gramy w Zielone...", projekt złożony przez Szkołę Podstawową w Wojtkowej

Głównym celem projektu było stworzenie szkolnego biomonitorigu środowiska. Kluczowym pomysłem na realizację zadań w ramach projektu była prezentacja rodzimej flory porostowej.

„Ptasie radio - program edukacji ekologicznej dzieci w wieku przedszkolnym z terenu Gminy Miejsce Piastowe”, projekt złożony przez Gmina Miejsce Piastowe

Celem projektu było kształtowanie w dzieciach w wieku 2,5-7 lat właściwej
postawy ekologicznej oraz zaszczepienie nawyków dbałości o środowisko naturalne poprzez realizację programu edukacji ekologicznej w przedszkolach. W ramach projektu opracowano i zrealizowano program edukacji ekologicznej, w tym cykl różnorodnych zabaw i konkursów skierowanych do najmłodszych, a także
stworzono 5 miejsc edukacji przyrodniczej i ekologicznej pn. „Ptasi zakątka".

       

„Harcerski ogród ekologiczny”, projekt złożony przez Chorągiew Podkarpacka, Hufiec ZHP Jarosław im. Czesławy „Baśki" Puzon

Celem projektu było kształtowanie postaw i świadomości ekologicznej wśród młodych ludzi poprzez aktywne działanie w terenie połączone z zajęciami teoretycznymi. Ekologiczne nawyki zostały zakorzenione w świadomości młodych ludzi poprzez sadzenie roślin i opiekę nad nimi.

„Śladami tęczy – alejka barw terapią dla nas, domem dla motyli”, projekt złożony przez Stowarzyszenie ARS VIVENDI na Rzecz Rozwoju ZS im UNICEF w Rzeszowie

Projekt był odpowiedzią na potrzeby dzieci niepełnosprawnych intelektualnie, a jego celem było wprowadzenie innowacji terapeutycznej łączącej stymulację polisensoryczną i edukację ekologiczną. W ramach projektu powstała aleja barw stworzona zgodnie z zasadami hortikuloterapii oraz oddziaływaniem barw (chromoterapii).

       

W województwie wielkopolskim:

„Przyroda wokół nas", projekt złożony przez Stowarzyszenie „Rozwój i Edukacja" sołectwa Janków Przygodzki

W ramach projektu założono ogródek przedszkolny, dzięki któremu dzieci nauczyły się dbać regularnie o rośliny. Przeprowadzono również szereg zajęć edukacyjnych, w tym spotkanie z ornitologiem- lokalnym „bocianolubem" oraz nauczycielem przyrody w celu poszerzenia wiedzy dzieci na temat środowiska przyrodniczego Doliny Baryczy.

     

„Moda na zioła”, projekt złożony przez Zespół Szkół w Otocznej

Celem projektu było utworzenie Centrum Roślin Leczniczych. Priorytetem działań było stworzenie miejsca, dzięki któremu możliwa jest „zielona edukacja". W Centrum znajdują się zioła lecznicze, krzewy i drzewa oraz miejsce do prowadzenia zajęć terenowych. W ramach projektu przygotowany został również przez uczniów zielnik roślin leczniczych.

       


„Czy nad Prosną i Garbaczem życie ekologicznie płynie?, projekt złożony przez Zespół Szkół w Żegocinie Szkoła Podstawowa w Żegocinie

Celem projektu była poprawa stanu środowiska naturalnego wybranych wsi Gminy Czermin poprzez zagospodarowanie terenów zielonych i zwiększenie drzewostanu oraz krzewów wokół szkół i innych miejsc użyteczności publicznej. W ramach projektu przeprowadzono szereg działań edukacyjnych o środowisku połączonych z atrakcjami rekreacyjno-sportowymi.

 

„Nasza gmina z naturą trzyma!”, projekt złożony przez Gminę Krobia

Projekt był skierowany do dzieci w wieku przedszkolnym, uczniów szkół podstawowych, a także dla lokalnej społeczności. Celem projektu było włączenie dzieci, młodzieży oraz lokalnej społeczności w działania na rzecz ochrony środowiska. Działania zrealizowane w ramach projektu skupione były wokół 4 tematów: roli pszczół w przyrodzie i w życiu człowieka, poznania dzikiej przyrody, roślin i zwierząt okolicznych lasów, dendrologii, segregacji odpadów, recyklingu oraz ochrony ptaków.

       

„Zielona energia – zdrowi mieszkańcy”, projekt złożony przez Szkołę Podstawową im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w Kobylnicy

Celem projektu była edukacja mieszkańców na temat alternatywnych źródeł energii. W związku z realizacją projektu przeprowadzono prelekcje dla rodziców na temat odnawialnych źródeł energii, a także szereg warsztatów i konkursów dla uczniów propagujących wykorzystanie czystych źródeł energii.